Het Ei van Edison, Eindhoven Woensel

Eindhoven manifesteert zich als innovatieve kunststad en het centrum ervan blijkt te liggen in Woensel West. Het van Abbemuseum heeft inmiddels een dependance Tante Netty in Woensel West oftewel de Edisonbuurt en initieert er kunstprojecten met duurzame technieken en lezingen. Zoals bijvoorbeeld van voormalig buurtbewoner en uitvinder Rinus de Groot die vertelt over de uitvindingen die hij in Woensel West deed.

Nadat Columbus Indië (Amerika) had ontdekt, werd hem door Spaanse edellieden voorgehouden dat elk kundig iemand deze ontdekking had kunnen doen. Daarop daagde hij hen uit om een ei zonder enige hulp rechtop te laten staan. Na pogingen zonder succes sloeg Columbus het ei aan de onderzijde plat en liet het rechtop staan. Als we tenminste de historicus Benzoni mogen geloven.

De kunsthistoricus Vasari dicht hetzelfde verhaal toe (voordat Benzoni met zijn versie kwam) aan de geniale architect Brunelleschi die daarmee de opdracht voor de koepel van de dom van Florence zou hebben verkregen. Hij creëerde een koepel als kunstwerk en technisch wonder. Het ei van Brunnelleschi!

De moraal van dit verhaal is, als iemand laat zien hoe iets gedaan moet worden, dan weet iedereen hoe het moet. En dat geldt evenzo voor alle geniale mannen waarnaar de straten in Woensel West vernoemd zijn.

Zo gebeurde het dat Edison op een ochtend in 1879 een hardgekookt ei at en in de dooier een gloeiend licht zag. Het is daarom ook niet verwonderlijk dat de gloeilamp van Edison bijna de vorm van een ei heeft. Het ei van Edison!

In zijn erotische roman ‘Histoire de l’oeil’ uit 1928 associeert Georges Bataille in metaforische reeksen het ‘oeil’ (oog) met ‘oeuf’ (ei) (en met andere lichaamsdelen die vervolgens geassocieerd worden met Woensel West). Het ei van Bataille vormde de inspiratiebron voor surrealistische kunstenaars. Onder meer de wereldberoemde Salvador Dali. Het ei van Dali prijkt niet alleen op zijn schilderijen maar ook rechtop op zijn huis en zijn museum.

Het Ei van Edison staat op een zorgvuldig uitgekozen plek, diagonaal dwars, excentrisch excentriek. Als een vreemd en vervreemdend object prijkt en prikkelt het ei als een surreële magneet voor talent.

In navolging van de architectuur van de 19e eeuwse architecten Boullée, Ledoux en Lequeu, de epigonen van de architecture parlante, spreekt het Ei van Edison voor zich. Het vruchtbare ei straalt als een gloeiend licht over Woensel West.

In het Ei van Edison worden fantastisch innovatieve projecten uitgebroed door bewoners van Woensel West, uitvinders, kunstenaars en architecten voor nieuw leven in de Edisonbuurt.

Download PDF